Maartje (25, Leiden) is sinds 2025 vrijwilliger bij Stichting ExpEx. Vanuit haar eigen ervaringen met jeugdzorg helpt ze andere jongeren en denkt ze, onder meer via de jongerenraad van Cardea, mee over beleid.

“Vanaf mijn 8ste zat ik in de jeugdzorg. Ik voelde me daar vaak ontzettend alleen. Hulpverleners volgden vooral protocollen en regels, waardoor het contact heel afstandelijk bleef. Terwijl ik juist zo’n behoefte had aan iemand die écht dichtbij stond. Iemand die me begreep. Een ervaringsdeskundige als maatje had mij echt geholpen.”

“Een ervaringsdeskundige als maatje had mij echt geholpen.”

Training voor ervaringsdeskundigen

Dat is precies waarom Maartje nu ExpEx is: ze wil dat andere jongeren wél die steun krijgen. Via ExpEx volgde ze de training. “Je leert daar superveel over jezelf. Het was best confronterend, maar op een goede manier. Ik moest eerst dingen van mezelf aankijken voordat ik mijn ervaringen kon inzetten voor anderen. De training gaf me echt zelfvertrouwen. En ik leerde ook veel van de verhalen van andere jongeren.”

“Ik leerde ook veel van de verhalen van andere jongeren.”

Na de training ging Maartje in gesprek met haar ouders over de heftigste periodes uit haar leven. “Ik voelde altijd steun van mijn moeder, maar door die gesprekken zag ik nog duidelijker hoe sterk ze destijds achter me stond. Dat is iets waardevols dat ik nu ook met andere jongeren kan delen. Tijdens én na een behandeling moet er aandacht zijn voor naasten. Zij maken alles van dichtbij mee, en goede ondersteuning kan voor hen net zo belangrijk zijn als voor de jongere zelf.”

Ervaringscafé’s

Voor ExpEx organiseert Maartje in Leiden de Ervaringscafé’s. “Dit zijn bijeenkomsten waar jongeren gewoon kunnen praten over wat ze willen. Niks moet. In therapie voel je soms druk om te praten, maar in een groep waar iedereen iets soortgelijks heeft meegemaakt, ontstaan gesprekken vaak vanzelf. Dat is echt fijn.”

Ook zit ze in de jongerenraad van Cardea. “Als we met beleidsmakers praten, komen ze altijd terug met hoe ze onze ideeën gaan gebruiken. Dat is vet, want je merkt dat je input ertoe doet.”

“In therapie voel je soms druk om te praten, maar hier ontstaan gesprekken vaak vanzelf.”

Een helpend systeem

In gesprekken met jongeren vraagt Maartje vaak of ze het fijn vinden dat zij haar eigen ervaringen deelt. “Ik deel nooit iets wat de ander niet wil. Ik merk dat ik ook van hen leer, juist door het afstemmen. Dat maakt het contact gelijkwaardig.”

Wat haar zelf het meest heeft geholpen, is iemand die onvoorwaardelijk in haar geloofde. “Mijn psychiater was zo iemand. Ze straalde vertrouwen uit en zei dat ook regelmatig. Ze had geen oordeel, liet dingen aan mij over, en spiegelde me wanneer dat nodig was. Ze durfde ook te laten zien dat dingen haar raakten. Dat maakte onze band veel menselijker. En soms deed ze dingen die niet ‘volgens protocol’ waren — daar ben ik haar eeuwig dankbaar voor. Het heeft enorm bijgedragen aan mijn herstel.”

“Wees lief voor elkaar en blijf zacht naar jezelf.”

‘Er moet echt een helpend systeem komen. Hulpverleners staan onder enorme regeldruk. Niet omdat ze geen goede mensen zijn — juist wel — maar omdat ze te veel moeten in te weinig tijd. Dan worden er eerder fouten gemaakt. Er moet meer geluisterd worden naar mensen. Echt geluisterd.”

Ook vindt ze het belangrijk dat hulpverleners — én jongeren — blijven groeien. “We gaan zo vaak op de automatische piloot en staan vaak maar kort stil bij verdrietige dingen. Maar aandacht hebben voor wat er pijn doet, én bij wat wél goed gaat, is superbelangrijk. Je bent nooit te oud om te leren. En kwetsbaar zijn mag. Blijven praten, ook als het moeilijk is, helpt echt.”

Als laatste wil Maartje jongeren, naasten én hulpverleners nog iets meegeven: “ Wees lief voor elkaar, en blijf zacht naar jezelf. Zeg eens een vreemde gedag — het lijkt zo’n klein gebaar, maar voor iemand die zich rot voelt kan het echt enorm veel betekenen.”

Praktische info

Zoek jij een plek waar je je veilig voelt en jezelf kunt zijn? Wil jij andere jongeren ontmoeten, ervaringen delen, muziek maken of spellen spelen? Dan is ‘Het ervaringscafé’ er ook voor jou! Bekijk de informatie en meld je aan.