Na vier periodes van dak- en thuisloosheid vond Ruben eindelijk een eigen woning. Niet groot, 25 vierkante meter, maar voor hem betekende dit het verschil tussen overleven en leven. Nu zet hij zijn ervaringen in om anderen te helpen en aandacht te vragen voor de groeiende wooncrisis.

“Het enige wat nodig was, was 25 vierkante meter.” Ruben zegt het aan de eettafel in het appartement in Alphen aan den Rijn dat hij sinds 2023 huurt. Jarenlang zwierf hij tussen logeeradressen, tijdelijke woonvormen en opvanglocaties. Dit is de eerste woning die echt van hem is. Hij is een uitgesproken voorbeeld dat jongeren niet altijd “maar gewoon bij hun ouders op zolder kunnen wonen”, zoals minister Boekholt-O’Sullivan recent suggereerde.

Rubens problemen begonnen al vroeg. “Ik kom uit een onveilige thuissituatie”, vertelt hij. Na de scheiding van zijn ouders, toen hij elf jaar was, ontstonden nieuwe spanningen, met verslavingsproblematiek, geweld en onrust in het gezin. Hoewel hij naar school ging, voetbalde en ogenschijnlijk een normaal leven leidde, voelde hij zich voortdurend verantwoordelijk voor de thuissituatie en de veiligheid. “Er waren veel zorgen bij mijn moeder thuis, waardoor ik vroeg stopte met echt kind zijn.”

Ook bij zijn vader en diens nieuwe partner waren er problemen, zodanig dat Ruben en zijn broertje – ondanks het co-ouderschap – periodes in vakantiehuisjes verbleven in plaats van bij hen in huis. Vanaf zijn achttiende was hij er helemaal niet meer welkom en daarna liep de situatie echt vast. Een vervolgstudie na zijn havo-diploma lukte niet meer. Hij werkte in de Legowinkel in Gouda, maar psychische problemen maakten voltijds werken onmogelijk. “Toen ben ik bij mijn moeder ook het huis uit gezet.”

Ruben meldde zich voor een intake bij de daklozenopvang in Leiden. “Al was ik bang om terecht te komen tussen mensen die drugs gebruiken, terwijl ik struggelde met van de middelen afblijven.”

Een vriend uit Alphen aan den Rijn bood uitkomst. Wat begon als een paar weken logeren, werden maanden. “Ik weet niet zeker of ik er zonder hem en zijn moeder nog was geweest. Ze hebben mij liefde, genegenheid en menselijkheid gegeven. Zij noemt mij nog altijd ‘haar aangenomen zoon’.”

Toch was ook dat geen permanente oplossing. Via maatschappelijke opvangorganisatie De Binnenvest kreeg hij een begeleide woonplek en een briefadres. Dat maakte het mogelijk om zaken als een zorgverzekering en uitkering te regelen. Maar prettig was de woonvorm niet. “Ik zat er tussen mensen met verslavingen en geweldsproblematiek.”

Volgens Ruben wordt de impact van dak- en thuisloosheid vaak onderschat. “Je bent alleen nog maar bezig met overleven. Je wereldje wordt heel klein. Herstel start waar wonen begint, maar waar begint wonen als je de weg niet weet en je rechten niet kent?”

“Je bent alleen nog maar bezig met overleven. Je wereldje wordt heel klein.”

Tijdens de coronaperiode stokte veel hulpverlening. Hij vertrok uit de woonvorm en vond voor een jaar onderdak bij zijn voormalige werkgever in Gouda. Opnieuw sliep hij op een matras in andermans huis. Daarna volgde een spoedzoekerswoning, waar hij maximaal twee jaar mocht blijven.

Het voortdurende leven van tijdelijke oplossing naar tijdelijke oplossing brak hem op. “Op een gegeven moment accepteerde ik zelfs dat opnieuw dakloos worden er misschien gewoon bij hoorde. Ik accepteerde iets onmenselijks alsof het niks was.”

“Herstel start waar wonen begint, maar waar begint wonen als je de weg niet weet en je rechten niet kent?”

Toen zijn spoedzoekerscontract afliep, was zijn huidige appartement nog niet klaar. Wéér raakte hij zijn woonplek kwijt. Een relatie bood onderdak, maar die hield geen stand.

Pas toen hij de sleutel kreeg van zijn huidige woning en een huurcontract voor onbepaalde tijd, veranderde er iets fundamenteels. “Ik dacht: nu wordt alles beter. Maar toen kwam juist alles eruit. Wachten op een woning heeft bij mij meer kapotgemaakt dan ik ooit voor mogelijk had gehouden.”

Voor het eerst in jaren hoefde hij niet langer bezig te zijn met overleven. Daardoor kwamen verdriet, angst en trauma’s die jarenlang waren weggestopt des te heftiger boven. Er volgden therapieën en een lang herstelproces. “Ik kon eindelijk beginnen met leven.”

Volgens hem is een eigen woning veel meer dan een dak boven je hoofd. “Een woning is een plek om te groeien, om te huilen, om te zijn. Daar is veiligheid en geborgenheid voor nodig.”

Tegenwoordig werkt Ruben voor jongerenorganisatie ExpEx en bij Lumen. Ook is hij vrijwilliger bij Recht op een Thuis, een panel van ervaringskenners dat zich onder de vlag van Dakloosheid Voorbij inzet voor mensen die dak- of thuisloos zijn. Vanuit die rol spreekt hij met beleidsmakers en bestuurders.

Zijn boodschap is simpel: begin met huisvesting. “Je kunt niet verwachten dat mensen herstellen en groeien zonder een stevig fundament.” Betaalbare woningen zijn nodig, wil de overheid de doelstelling dat er in 2030 geen daklozen meer zijn, halen. “Helaas krabbelen ze juist terug.”

“Je kunt niet verwachten dat mensen herstellen en groeien zonder een stevig fundament.”

Hij ziet dagelijks hoe groot de woningnood is. Een groot deel van de dak- en thuisloosheid is echter nauwelijks zichtbaar. Mensen verblijven, zoals Ruben, tijdelijk bij vrienden of familie, wonen antikraak, in een vakantiepark of zelfs in een auto. “Volgens de recente ETHOS-telling bestaat maar liefst twintig procent van de dak- en thuislozen uit jongeren tussen de 18 en 27 jaar”, weet hij.

Zelf durft Ruben weer vooruit te kijken. Hij volgt opleidingen, werkt aan zijn rijbewijs en maakt plannen voor de toekomst. Het herstel zit soms in kleine dingen.

“Ik smeer me voor het eerst in mijn leven in met zonnebrand. Niet alleen omdat ik het nu kan betalen, maar omdat ik een toekomst voor mezelf zie.” Na een korte stilte voegt hij eraan toe: “Ik vind mezelf inmiddels voorzichtig gezegd weer de moeite waard.”

Bron: dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd in De Telegraaf van zaterdag 17 oktober 2026 en is geschreven door Eline Verburg.