In heel Nederland zijn er mensen die gedrag laten zien dat om hulp vraagt. Passende ondersteuning is niet altijd direct voorhanden. Zorg- en veiligheidsorganisaties zetten samen met de 18 gemeenten in Hollands Midden een stap naar voren om deze mensen met onbegrepen gedrag zo goed mogelijk te helpen.

Zij doen dit vanuit een samenwerkingsprogramma, en één van de onderdelen is de Maatschappelijke Eerste Hulp (MEH). De MEH is een telefonische hulpdienst én een opvangplek in Leiden die 24 uur per dag bereikbaar is voor politie, ambulance en psychiatrische eerste hulp van de GGZ. De MEH is eind 2025 gestart en werd op 3 maart tijdens een werkbezoek toegelicht aan bestuurders van gemeenten en vertegenwoordigers van ministeries.

Van incident naar passende hulp

Er zijn situaties waarin mensen gedrag laten zien dat anderen niet goed begrijpen. Bijvoorbeeld: iemand loopt ’s avonds hard schreeuwend over straat en maakt agressieve gebaren. Omwonenden maken zich zorgen en bellen de politie. De politie brengt de situatie weer tot rust, maar er zijn te veel zorgen om de betreffende persoon naar huis te laten gaan, of op straat achter te laten. Tegelijkertijd is een ziekenhuis, het politiebureau of psychiatrische eerste hulp niet altijd de juiste plek. Dan blijft vaak de vraag: wat is nu passend?

In zulke gevallen kunnen de hulpdiensten contact opnemen met een maatschappelijk werker van de MEH. Die biedt telefonische ondersteuning aan de hulpdiensten. Als het nodig is, kan iemand tijdelijk worden opgevangen op de MEH om tot rust te komen. Hierdoor kunnen de hulpdiensten zich weer richten op andere acute situaties. De volgende ochtend bespreekt de maatschappelijk werker met betrokkene welke hulpvragen er zijn en geeft advies wat diegene kan doen om zichzelf te helpen. Daarnaast draagt de maatschappelijk werker de zorgen over aan het gemeentelijke meldpunt voor onbegrepen gedrag.

Pieter Verhoeve, burgemeester van Gouda en voorzitter van de stuurgroep:
“Achter elk persoon met onbegrepen gedrag zit een verhaal en een hulpvraag. Met de MEH organiseren we samen een plek waar iemand na een incident tot rust kan komen en waar we zorgvuldig kunnen kijken wat nodig is. Wij nemen als regio gezamenlijk verantwoordelijkheid om ook voor deze inwoners passende hulp te organiseren.”

Zo werkt de MEH

De MEH beschikt over een kamer waar iemand kortdurend kan verblijven. Tijdens het verblijf is een gastheer aanwezig als eerste aanspreekpunt en toezicht. Een maatschappelijk werker kijkt samen met de betrokkene welke zorgen er zijn en welke hulp gezocht kan worden. Denk aan ondersteuning vanuit het sociaal wijkteam, verslavingszorg of andere vormen van begeleiding. Na een verblijf op de MEH vindt altijd een overdracht plaats naar het meldpunt in de regio dat personen toeleidt naar passende zorg.

De MEH is geen vervanging van bestaande acute zorg, maar een aanvulling daarop. Door op het juiste moment passende ondersteuning te bieden, kan herhaling van zorgelijke situaties worden voorkomen. Tegelijkertijd kunnen politie en ambulance zich op deze manier zo snel mogelijk weer richten op andere acute hulpvragen in de regio.

Samen verantwoordelijkheid nemen

Wat de MEH bijzonder maakt, is dat alle 18 gemeenten in Hollands Midden samen met zorg- en veiligheidsorganisaties verantwoordelijkheid nemen voor één gezamenlijke aanpak. Deze samenwerking laat zien wat je kunt bereiken als je in de regio de handen ineenslaat op een complex thema als onbegrepen gedrag.

De MEH is een pilot van een jaar en wordt deels gesubsidieerd door ZonMW en deels betaald uit middelen van IZA/SPUK Zuid Holland Noord. De 24/7 telefonische bereikbaarheid en de locatie in Leiden zijn de eerste stappen. Tijdens de pilot wordt zorgvuldig gevolgd welke situaties zich aandienen en hoe deze aanpak bijdraagt aan passende hulp voor betrokkenen. De inzichten die worden opgedaan tijdens de pilot worden gebruikt om de ondersteuning in onze regio verder te verbeteren. Tegelijkertijd kan deze pilot inspiratie bieden voor andere regio’s in Nederland.

Hecht ZVH Hollands Midden is de trekker van het project, in opdracht van een stuurgroep bestaande uit een vertegenwoordiging van de 18 gemeenten van Hollands Midden, de politie, GGZ Rivierduinen, Lumen en Kernkracht. Ook Hecht RAV Hollands Midden, VZO Nederland en Kwadraad, zijn betrokken bij de MEH.

Meer info

Kijk op de pagina Domeinoverstijgend Samenwerken Zorg en Veiligheid voor meer informatie over het programma. Ook vind je er een video over het MEH.